Onder de kerstboom ligt meer dan u denkt
door JAN VAN GELDEREN
ROTTERDAM - Naar schatting 12.000 insekten, spinnetjes en eieren van insecten liggen opgeslagen in de gemiddelde kerstboom, die, zoals u weet, een spar is. Wie een kerstboom met kluit heeft aangeschaft, komt gemakkelijk aan een aantal van 12.000 tot de tweede macht. (144000000) De bacteriën, virussen, schimmels en algen die u met de boom in huis haalt, tellen we even niet mee. Hier gaat het om vlees als ongewenste bijkoop.
Gevaar voor de mens en zijn gezondheid levert deze druk bevolkte dierentuin niet op. Mocht u een dezer dagen wat verkeerde spinnetjes op het vloerkleed aantreffen, troost u dan met de gedachte dat deze diertjes het maar kort zullen uithouden in uw huiskamer. Zij zijn terecht gekomen in een voor hen buitengewoon vijandig milieu.
Hetzelfde geldt voor de rest van die 12.000. Nog voordat ze wakker kunnen worden, zijn ze door de warmte van de open haard in coma gebracht, door de centrale verwarming uitgedroogd en door sigarettenrook en etensdampen vergiftigd. Een kerstboom in huis halen betekent niet alleen moord op een boom, maar op nog eens de dood van een gram of elf insecten en spinnen.
Modern kerstspel: leg een wit laken onder de boom en schud eens flink aan de takken. Tussen de verdroogde naalden en gevallen kerstengelen, komt u de vreemdste beesten tegen. De meeste zijn dood. Wat nog beweegt kan van zich afbijten, maar is daar meestal al te suf voor. Wat zes poten heeft, is insect. Wat acht poten heeft, is spin of mijt. Wat erg veel poten heeft, is duizendpoot of miljoenpoot en vooral met die laatste dient u een beetje uit te kijken. Een miljoenpoot in nood is bijterig en de wonden geven vervelende zwellingen.
Met de kerstboom haalt u gegarandeerd het volgende in huis:
• Enige honderden - oplopend tot enige tienduizenden als u een boom met kluit hebt aangeschaft - springstaarten. Onschuldige, primitieve insekten die als ze nog leven enorme sprongen van een decimeter of meer kunnen maken. De dieren zijn uitgerust met een 'polsstok' die in opgeklapte toestand in een groeve in het lijf rust. De stok wordt uitgeklapt bij de sprong. Het beestje is ongeveer 1,5 millimeter groot. Zeker 160 soorten.
• Tientallen tot enige honderden spanrupsen. Zo komt een aantal onooglijke vlindertjes de winter door. Moeder is dood, het kroost is spanrups. Ze lijken op takjes maar schijn bedriegt. Het afgelopen jaar was in de Ardennen, waar de meeste kerstbomen vandaan komen, een goed spanrupsenjaar. Een nogal zeldzame spanrups lijkt op een dennennaald, maar is alleen maar zeldzaam omdat geen enkele wetenschapper ooit alle dennenaalden op spanrups heeft nagekeken.
• Zwarte loopkevertjes van een halve centimeter tot iets groter. Lijken op tapijtkevers, maar kunnen niets aanvangen met uw vloerbedekking. In sparren en dennen leven ongeveer 370 soorten; u hoeft ze niet uit elkaar te houden. Ze zouden graag het voorjaar hebben gehaald om eenmaal de smaak van de liefde te proeven en eieren te leggen. Gaat dus niet door. Dikkere zwarte kevertjes met een naar verhouding onwijs groot, kopborststuk zijn denneschorskevers. Komt u er een tegen dan hebt u zich een slechte boom in de maag laten splitsen deze kever komt alleen voor of ongezond hout. Hun larven vreten onder de schors van de boon de mooiste patroontjes. U vermoordt door de boom in huis te halen er zeker achthonderd.
• Een leuk grijszwart getekend kevertje met gele vlekjes op het behaarde lijfje en een grappig vooruitstekend snuitje is een van de grootste naarlingen in de naaldbosbouw. Het gaat hier om de grote dennensnuittor. Een enkeling overwintert in gangen in de boom, de meeste in het strooisel onder de boom. De larven leven voornamelijk in boomstompen, maar de kevers zelf vreten gezonde bomen aan en kunnen geweldig huishouden, vooral in monocultures als kerstboomkwekerijen.
• Soms komt uit een boom die enige tijd in de kamer staat een vliesvleugelige van de onderorde Apocrita tevoorschijn. Dan hebben we te maken met een flinke nerveuze sluipwesp, waarschijnlijk een spinnendoder. Let op de lange legboor van deze vrouwelijke, uit de winterslaaf gewekte, wesp. Met de legboor worden rupsen of kevers aangeboord om een ei in de gastheer te leggen. Deze voor mensen ongevaarlijke, schitterende, vier centimeter metende schoonheid gaat helaas binnen of buiten gewoon dood. Nooit meer dan eer stuk of vijf sluipwespen per spar, is onze ervaring.
• Als u geen vergrootglaasje pakt om alle dode mugjes er vliegjes op het laken te bekijken zult u er nooit achter komen dat er zo ontzettend veel verschillende vliegen en muggen bestaan. De grootste meten nog geen halve centimeter, het gros is maar enige millimeters groot Er zijn talloze soorten van en zij vormen de bulk van de levende have in de kerstboom. Zeg zo'n tienduizend stuks.
• Spinnen blijven, nadat ze met de kerstboom in huis zijn gekomen, nog het langst in leven. Wat zijdelings wegloopt er acht poten heeft, behoort tot de krabspinnen. De soorten hebben meestal een druppelvormig achterlijf. De kogelspinnetjes zijn wat kleiner en eveneens voor de mens volstrekt onschadelijk Het aantal per kerstboom kan enkele duizenden bedragen. Troost u. De honderden die reeds in uw huis wonen, hebt u ook nooit gezien.
Prettige Feestdagen !!!